Als je als docent aan de slag gaat (of er al jaren rondloopt), kom je al snel in aanraking met een wirwar aan letters en cijfers: LA, LB, LC, LD, of in het basisonderwijs L10, L11 en L12. Het zijn de salarisschalen die in de cao’s van het onderwijs bepalen wat je maandelijks op je rekening krijgt. Veel leraren weten grofweg wat ze verdienen, maar hoe het systeem werkt en hoe je doorgroeit, blijft vaak schimmig. In dit artikel zet ik het rustig op een rij — met de bedragen die eind 2025 gelden, een tabel waar je in één oogopslag ziet waar je staat, en tips over wat je kunt doen als je vindt dat je in een hogere schaal thuishoort.
Let op: de exacte bedragen verschuiven elke cao-periode. Ik noem hier richtlijnen uit de cao-VO 2024-2025 en de cao-PO 2025. Raadpleeg voor jouw specifieke situatie altijd de actuele cao bij je werkgever, je vakbond of de VO-raad/PO-raad.
Waar komen die L-schalen eigenlijk vandaan?
De L staat simpelweg voor “leraar”. Tot een aantal jaar geleden werkten we in het onderwijs met de schalen LA, LB, LC en LD. LA is historisch gezien de instapschaal voor leraren in het primair onderwijs. Inmiddels is LA in het po grotendeels verdwenen en werken basisscholen met de schalen L10, L11 en L12 (sinds de cao-PO van 2018, waarin po en vo hun eigen functiehuis kregen). In het voortgezet onderwijs zie je nog altijd LB, LC en LD terug als de drie hoofdschalen voor docenten.
Kort samengevat:
- Primair onderwijs (po): L10 (voorheen LA), L11 (voorheen LB), L12 (voorheen LC).
- Voortgezet onderwijs (vo): LB, LC, LD.
- Middelbaar beroepsonderwijs (mbo): LB, LC, LD, LE (mbo heeft eigen cao).
In dit artikel richt ik me vooral op de schalen in het voortgezet onderwijs, omdat daar de meeste vragen over binnenkomen.
Wat verdient een docent per schaal?
Elke schaal bestaat uit periodieken (treden). Je start meestal op een lage trede en schuift elk jaar een trede door, tot je het maximum hebt bereikt. Dat duurt afhankelijk van je schaal zo’n 12 tot 15 jaar. Onderstaande tabel geeft de bruto maandbedragen bij een fulltime aanstelling (1,0 fte, exclusief 8% vakantiegeld en 8,33% eindejaarsuitkering).
| Schaal | Startsalaris (bruto/mnd) | Maximum (bruto/mnd) | Typische functie | Vooropleiding |
|---|---|---|---|---|
| LB | ± € 3.250 | ± € 5.100 | Docent vmbo-basis/kader, onderbouw havo/vwo | Tweedegraads bevoegdheid (hbo-lerarenopleiding) |
| LC | ± € 3.400 | ± € 5.800 | Ervaren docent, specialisatie, vmbo-tl/havo kernvak, mentor/coördinator | Tweedegraads + specialisatie of masteropleiding |
| LD | ± € 3.700 | ± € 6.400 | Eerstegraads docent bovenbouw havo/vwo, vakspecialist | Eerstegraads bevoegdheid (universitaire master of eerstegraads lerarenopleiding) |
Ter vergelijking voor het basisonderwijs: L10 start rond € 3.000 bruto en loopt op tot ongeveer € 4.900. L11 begint rond € 3.300 en loopt door tot ± € 5.400. L12 (vaak voor intern begeleiders of specialisten) zit tussen € 3.500 en € 5.900.
Hoe tellen periodieken?
Bij binnenkomst kijkt de werkgever naar je opleiding en relevante werkervaring. Een starter zonder eerdere onderwijservaring begint doorgaans op trede 1 of 2. Elke trede hoger levert je enkele tientallen tot ruim honderd euro bruto per maand extra op. Overstappen naar een andere school betekent niet automatisch het einde van je opbouw: je behoudt meestal je trede, zolang je in dezelfde schaal blijft.
Hoe kom je van LB naar LC of LD?
Scholen werken met zogenaamde functiemixafspraken. Die zijn ooit ingevoerd om meer docenten in LC en LD te krijgen, zodat ervaring en specialisatie beter beloond worden. Elke school heeft een streefverhouding, bijvoorbeeld 30% LD op een havo/vwo-school. Doorgroei van LB naar LC of LD gebeurt niet automatisch — je moet er zelf actief mee aan de slag.
Wat helpt bij een promotie:
- Een hogere bevoegdheid halen. Een eerstegraads bevoegdheid (universitaire educatieve master of een eerstegraads lerarenopleiding) opent de deur naar LD.
- Specialisatie of extra taken. Mentor, teamleider, examensecretaris, coördinator internationalisering, ICT-specialist — dit soort functies vragen vaak om LC- of LD-inschaling.
- Lesgeven in de bovenbouw havo/vwo. Scholen koppelen LD vaak aan een substantieel deel bovenbouwlessen in examenklassen.
- Een sollicitatieprocedure doorlopen. LC- en LD-functies worden meestal intern opengesteld. Je schrijft een sollicitatiebrief, levert bewijsmateriaal (portfolio, opleidingen) en voert een gesprek met de schoolleiding.
Op sommige scholen bestaan ook leerKRACHT-trajecten of ontwikkelbeurzen die je helpen om bevoegdheden te halen zonder jarenlang zelf de studiekosten te dragen. Vraag ernaar bij je HR-afdeling of leidinggevende.
De rol van de wet BIO en het lerarenregister
De Wet beroepen in het onderwijs (wet BIO) legt eisen vast aan de bekwaamheid van docenten. Je moet bij indiensttreding in principe bevoegd zijn voor het vak en het niveau waarop je lesgeeft. Er zijn uitzonderingen (zij-instromers, bevoegdheidsopleidingen in combinatie met lesgeven), maar een school mag niet zomaar een onbevoegde docent structureel voor een klas zetten.
Het lerarenregister is jarenlang een discussiepunt geweest. Op dit moment is er geen verplicht landelijk register meer, maar de sector werkt wel met het Beroepsregister Leraar dat professionele ontwikkeling bijhoudt. Voor doorgroei naar LD en behoud van je bevoegdheid moet je blijven nascholen: denk aan vakinhoudelijke bijscholing, pedagogisch-didactische cursussen of een formele master.
Bijscholing en ontwikkeling: wat zit er in de cao?
In de cao-VO is vastgelegd dat elke docent recht heeft op een jaarlijks scholingsbudget en op uren voor professionele ontwikkeling. In 2025 is dat bij een fulltime aanstelling minimaal € 600 per jaar plus 83 klokuren voor deskundigheidsbevordering. Daarnaast bestaat de Lerarenbeurs (via DUO) waarmee je een bachelor- of masteropleiding (gedeeltelijk) vergoed kunt krijgen.
Praktisch tip: bespreek jaarlijks met je leidinggevende welke scholing je wilt volgen en leg afspraken vast in je jaar- of ontwikkelgesprek. Zo voorkom je dat je achter het net vist als er een hogere schaal vrijkomt.
Waarom een vakbond het verschil maakt
Ik ben zelf geen gelovige in “overal lid van worden”, maar voor onderwijspersoneel is een vakbondslidmaatschap eigenlijk geen luxe. De cao die jouw salaris bepaalt, wordt onderhandeld door werkgeversorganisaties (VO-raad, PO-raad) en de vakbonden. Zij bepalen dus mede wat jij verdient, hoeveel vakantiedagen je hebt en hoe je werkdruk geregeld is.
De grootste onderwijsvakbonden zijn:
- Algemene Onderwijsbond (AOb) — grootste vakbond, biedt juridische hulp en salarischecks.
- CNV Onderwijs — christelijk-sociaal, sterk in cao-onderhandelingen.
- Federatie van Onderwijsvakorganisaties (FvOv) — koepel met onder andere UNIENFTO, KVLO (lichamelijke opvoeding) en Levende Talen.
Een telefoontje naar hun salarisdesk kost niks (voor leden) en kan je tientjes tot honderden euro’s per maand opleveren als je bijvoorbeeld verkeerd bent ingeschaald bij een overstap.
Waar vind je de officiële informatie?
Betrouwbare bronnen waar je de actuele cao en salarisbedragen kunt nalezen:
- VO-raad — werkgeversvereniging voortgezet onderwijs, publiceert de cao-VO.
- PO-raad — idem voor het primair onderwijs.
- Rijksoverheid — Werken in het onderwijs — beleidsinformatie, subsidies en Lerarenbeurs.
- DUO — voor aanvragen Lerarenbeurs en registratie bevoegdheden.
Praktische vragen die vaak terugkomen
Ik sta in LB maar geef bovenbouw havo/vwo. Mag dat?
Formeel heb je voor bovenbouw havo/vwo een eerstegraads bevoegdheid nodig. Als je die niet hebt maar wel inzetbaar bent, zou je in LB-tarief kunnen blijven — maar dan ben je feitelijk onderbetaald voor het werk dat je doet. Hier kan een vakbond je helpen. Heb je de bevoegdheid wel, dan heb je meestal recht op LD of op zijn minst een LC-inschaling.
Tellen mijn jaren als zij-instromer mee?
Relevante werkervaring buiten het onderwijs kan bij indiensttreding meetellen voor je startperiodiek. Dit is maatwerk en afhankelijk van wat je werkgever redelijk vindt. Onderhandel hierover bij je sollicitatiegesprek — achteraf is het veel lastiger.
Wat als ik parttime werk?
Je salaris wordt naar rato berekend. De genoemde bedragen zijn fulltime (meestal 1,0 fte = 1659 uur per jaar in het vo). Bij 0,6 fte krijg je dus 60% van het schaalbedrag, maar je rechten (vakantiegeld, scholingsbudget, eindejaarsuitkering) lopen ook naar rato mee.
Tot slot: ken je eigen waarde
De salarisschalen LB, LC en LD zijn geen natuurwetten — ze zijn afspraken tussen werkgevers en werknemers. Dat betekent dat er ruimte zit in hoe ze worden toegepast. Een school die graag wil dat jij blijft, heeft meer speelruimte dan een directeur soms doet voorkomen. Stel vragen, leg afspraken schriftelijk vast, laat je salarisstrook eens door de AOb of CNV Onderwijs narekenen, en blijf investeren in je bevoegdheden.
Een laatste praktische tip: houd een eigen dossier bij met je lesuren per klas/niveau, taken buiten de les (mentoraat, commissies, coördinatie) en gevolgde scholing. Als er ooit discussie is over je inschaling, heb je in vijf minuten alles bij de hand. Dat scheelt weken terugzoeken en geeft je een sterke positie aan de gesprekstafel.
Succes — en vergeet niet: de belangrijkste salarisverhoging die je krijgt, is vaak die je zelf hebt aangekaart.
